Azərbaycan xəbərləri
Putin avqustun 18-19-da Azərbaycana səfər edəcək
![İlham Əliyev və Vladimir Putin (Arxiv fotosu)](https://gdb.rferl.org/01000000-0aff-0242-9fa2-08dc638ff7f1_cx0_cy5_cw0_w250_r1_s.jpg)
Rusiya prezidenti Vladimir Putin avqustun 18-19-da Azərbaycana dövlət səfəri edəcək.
Bu məlumatı Kremlin mətbuat xidmətinə istinadla TASS dövlət xəbər agentliyi yayıb.
Xəbərdə deyilir ki, səfər zamanı müzakirə olunacaq əsas mövzulardan biri də “Rusiya-Azərbaycan strateji partnyorluq və müttəfiqliyinin daha da inkişaf etdirilməsi” məsələsi olacaq.
Danışıqlar zamanı habelə digər aktual beynəlxalq və regional məsələlərin müzakirə ediləcəyi gözlənilir.
Kremlin məlumatında deyilir ki, səfərin nəticəsi olaraq birgə bəyanat və bir neçə başqa sənədlər imzalanacaq.
Putin Azərbaycanda son dəfə 2018-ci ilin sentyabrında olub. Həmin səfər zamanı Putin cüdo üzrə dünya çempionatı yarışlarına tamaşa etmiş və Rusiya-Azərbaycan regionlararası forumunun IX plenar iclasına qatılmışdı.
Bundan sonra Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev onu, özünün münasib bildiyi vaxtda Azərbaycana dəvət etmişdi.
Tamam fərqli geosiyasi şəraitdə
Rusiya prezidentinin Azərbaycana indiki səfəri tamam fərqli geosiyasi şəraitdə baş verir.
Azərbaycan və Ermənistan arasında 2020-ci ildə baş vermiş müharibə nəticə etibarilə Bakının bütün ölkə ərazisi üzərində suverenliyini bərpa etməsi ilə başa çatıb.
Bu müharibə dövründə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsinə Rusiya sülhməramlı kontingenti yeridilmişdi. Sülhməramlılar razılaşmaya görə Azərbaycanda 2025-ci ilədək qalmalı idilər.
Lakin 2023-cü ildə Azərbaycanın hərbi əməliyyatla Qarabağ üzərində nəzarəti ələ almasından sonra sülhməramlılara praktik ehtiyac qalmamışdı. Bu kontingent bu il, vaxtından xeyli əvvəl Azərbaycandan çıxarılıb.
Rusiya son aylarda Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması və sülh müqaviləsinin imzalanması istiqamətində aparılan danışıqlardakı fəal mövqeyini itirib. Hazırda ABŞ və Avropa İttifaqı bu danışıqlarda təşəbbüsü ələ almış kimi görünürlər.
Rusiya Qərbi Moskvanı Cənubi Qafqaz regionundan sıxışdırıb çıxarmaq niyyətində ittiham edir.
Rusiyanın özü də 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya tammiqyaslı müdaxilə edəndən bəri Qərblə geosiyasi qarşıdurmamadır və sərt sanksiyalarla üzləşir.
Rusiya ordusunun Ukraynanın Donbas regionunda irəlilədiyi bir vaxtda, avqustun 6-da Ukrayna ordusu da Rusiyanın Kursk vilayətinə müdaxilə edərək müəyyən əraziləri nəzarət altına alıb.
Bütün xəbərləri izləyin
İtkin düşən uşağın yaxınları yolu bağlayıblar
![Aksiya](https://gdb.rferl.org/cf35cae9-674a-4c6b-8299-6633d2cfd4dc_cx0_cy11_cw0_w250_r1_s.jpg)
Sentyabrın 11-i səhər saatlarında aralarında gənc, yaşlı, qadın olmaqla təxminən 25 nəfərin Bəhrəmtəpə-Beyləqan avtomobil yolunun Qaragüvəndikli kəndindən keçən hissəsini bağladıqları bildirilir.
Yerli sakinlərin AzadlıqRadiosuna deməsinə görə, hər iki istiqamət üzrə hərəkət bir saatadək məhdudlaşdırılıb.
Etirazçıların ötən ildən itkin düşmüş 11 yaşlı Rasim Xankişiyevin ailə üzvləri, qohumları və həmkəndliləri olduqları bildirilir.
Bu barədə AzadlıqRadiosuna itkin düşmüş uşağın babası Atamoğlan Əliyev danışıb. Onun sözlərinə görə, aksiyaya səbəb istintaqın gedişindən narazı qalmalarıdır: "Hadisə ilə bağlı şübhələndiyimiz bəzi şəxslər var ki, onlar barədə hüquq-mühafizə orqanlarına məlumat vermişik. Lakin həmin adamlar istintaqa cəlb edilmir, barələrində araşdırma aparılmır. Ümumiyyətlə, doqquz ay ərzində aparılan istintaqın heç bir nəticə əldə etməməsindən narazıyıq".
A.Əliyev onu da əlavə edib ki, aksiya dinc xarakterli olub, polis əməkdaşları onlarla danışıq apardıqdan sonra yolu açıblar: "Bizə qarşı zorakılıq edilmədi, saxlanılan olmadı".
Xəbəri İmişli rayon Polis Şöbəsindən də təsdiqləyiblər.
Amma istintaqla bağlı tənqidlərə hüquq-mühafizə orqanlarından münasibət almaq mümkün olmayıb.
İmişli rayonunun Qaragüvəndikli kəndinin 2013-cü il təvəllüdlü sakini R.Xankişiyevin ötən il dekabrın 26-da itkin düşdüyü bildirilir. Faktla bağlı İmişli rayon Prokurorluğunda açılan cinayət işi üzrə istintaq hazırda Baş Prokurorluğun İstintaq İdarəsində davam etdirilir.
Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə müdafiə nazirləri görüşüb
![](https://gdb.rferl.org/8E1AE0FC-B493-4A83-8502-D87EC0EBDAFD_cx0_cy31_cw0_w250_r1_s.jpg)
Bugün, sentyabrın 10-da Batumidə Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə müdafiə nazirlərinin 11-ci üçtərəfli görüşü keçirilib
Bu barədə Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb.
Məlumata görə, Zakir Həsənov (Azərbaycan), Yaşar Güler (Türkiyə) və İrakli Çikovani ( Gürcüstan) regionun təhlükəsizliyinə təhdid törədə biləcək amillərlə mübarizədə səylərin birləşdirilməsinin vacibliyindən bəhs ediblər:
“Müdafiə nazirləri üçtərəfli və ikitərəfli birgə təlimlərin, qarşılıqlı təcrübə mübadiləsinin əhatə dairəsinin genişləndirilməsinin əhəmiyyətini diqqətə çatdırıblar.”
Açıqlamaya görə, sonda üçtərəfli görüşün yekununa dair protokol imzalanıb. Həmin sənədin detalları, hələlik, açıqlanmır.
Bundan əvvəl bu formatda sonuncu - 10-cu görüş ötən il noyabrın 27-də Bakıda keçirilmişdi.
Azərbaycan-Türkiyə və Gürcüstan müdafiə nazirləri arasında üçtərəfli formatda görüşlər 2014-cü ildən etibarən keçirilir.
Senator Kardin Azərbaycan hökumətini haqsız tutulanları azad etməyə çağırır
![Ben Kardin](https://gdb.rferl.org/eb29aef4-676b-409a-9e5f-4a0e699612f9_w250_r1_s.jpg)
ABŞ Senatının xarici əlaqələr komitəsinin sədri Ben Kardin (Ben Cardin) Azərbaycanı hökumətin haqsız həbs etdiyi şəxsləri "yubanmadan" azadlığa buraxmaqla insan haqları öhdəliyini nümayiş etdirməyə çağırıb.
Senator Kardin noyabrda keçiriləcək COP29 sammiti öncəsi belə bir bəyanatla çıxış edib.
"COP29 kimi böyük beynəlxalq konfransa ev sahibliyi edən ölkələr informasiyanın açıq müzakirəsinə imkan verilməsi, ifadə və sərbəst toplaşma azadlıqlarının tanınması üçün məsuliyyət daşıyır, onlardan bunu gözləyirlər. Azərbaycan bunu etməyib", – bəyanatda deyilir.
Senator Kardin qeyd edir ki, Azərbaycan Avro-Atlantik icması ilə davamlı münasibət qurmaq istəyirsə, o, prezident İlham Əliyevi hökumətin haqsız yerə tutduğu şəxsləri azad etməyə çağırır. Senator bu sırada erməni məhbusları, pis əmək şəraitinə, qızıl hasilatı əməliyyatlarının ətraf mühitə ziyanlı təsirinə etiraz edənləri sadalayır.
Azərbaycanın potensialı var...
"Azərbaycanın beynəlxalq icmanın vacib üzvü, Birləşmiş Ştatların tərəfdaşı olmaq potensialı var. Amma bundan ötrü keçmiş deputat, ətraf mühit fəalı Nazim Bəydəmirli, korrupsiyaya qarşı çıxan Qubad İbadoğlu, demokratiya fəalı Bəxtiyar Hacıyev, insan haqları fəalı İlhamiz Quliyev, müstəqil seçki müşahidəçisi Anar Məmmədli, korrupsiyaya qarşı çıxan redaktorlar və jurnalistlər Ülvi Həsənli, Məhəmməd Kekalov, Sevinc Vaqifqızı, Nərgiz Absalamova, Hafiz Babalı, Elnarə Qasımova, müstəqil jurnalist Əziz Orucov, fəal Tofiq Yaqublu, jurnalist Ələsgər Məmmədli və iqtisadı Fərid Mehralızadəni buraxmalıdır", – bəyanatda vurğulanır.
Bəyanatda adları çəkilən şəxslər 2023-cü ilin ortasından başlayaraq həbs ediliblər. Hakimiyyət ölkədə siyasi motivli həbslərin olmadığını desə də, insan haqları təşkilatları onların peşə fəaliyyəti, tənqidi fikirlərinə görə cəzalandırıldığını bildirir.
Erməni məhbuslara gəlincə, onların sırasında ötən ilin sentyabrında Qarabağda birgünlük hərbi əməliyyatdan sonra saxlanaraq Bakıya gətirilənlər var. Onlar Qarabağdakı keçmiş separatçı rejimin təmsilçiləridir, separatizmdə ittihamlar olunurlar.
Əliyev sülh danışıqlarının Astanada keçirilməsi təklifini qəbul edib
![İlham Əliyevin Kasım-Jomart Tokayevi qarşılaması (Arxiv fotosu)](https://gdb.rferl.org/01000000-c0a8-0242-be05-08dc41ab17d5_cx0_cy6_cw0_w250_r1_s.jpg)
Azərbaycan Bakı və Yerevan arasında sülh müqaviləsi danışıqların Astanada aparılmasına dair Qazaxıstanın təklifini məqbul hesab edir.
Bunu sentyabrın 9-da Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin mətbuat xidməti onun qazaxıstanlı həmkarı Kasım-Jomart Tokayevlə telefon söhbətindən sonra xəbər verib.
Mayın əvvəllərində Azərbaycan və Ermənistanın xarici işlər nazirləri Ceyhun Bayramov və Ararat Mirzoyan Astanada görüşərək iki ölkə arasında sülh müqaviləsini müzakirə etmişdilər.
Ötən həftə Əliyev bəyan etmişdi ki, sülh müqaviləsi mətninin 80 faizinə dair razılaşma əldə olunub.
Bakı Yerevandan Ermənistan konstitusiyasının preambulasında Qarabağın Ermənistanla birləşməsinə dair qərara istinadın çıxarılmasında israr edir.
Xatırlatma
1990-cı illərin əvvəllərində Qarabağ münaqişəsi Azərbaycan və Ermənistan arasında toqquşmalara səbəb olmuşdu.
Azərbaycan 2020-ci ildə 44 günlük müharibə, 2023-cü ildə birgünlük əməliyyatla Qarabağ üzərində nəzarətini, ərazi bütövlüyünü bərpa edib.
Amma tərəflər sülh sazişi imzalamayıb, sərhədlər demarkasiya olunmayıb.
‘Abzas Media işi’ üzrə ibtidai istintaq bitib
![“Abzas Media işi” üzrə müttəhimlər](https://gdb.rferl.org/01000000-c0a8-0242-56fd-08dbf4c2725f_cx0_cy6_cw0_w250_r1_s.jpg)
“Abzas Media işi” üzrə ibtidai istintaqın başa çatdığı bildirilir. Bu barədə vəkil Zibeyda Sadıqova məlumat verib.
Onun sözlərinə görə, bu gün, sentyabrın 9-da istintaq orqanı yekun protokolu elan edib.
Vəkil qeyd edib ki, jurnalistlər Cinayət Məcəlləsinin 7 maddəsi üzrə ittiham olunur:
"192.3.2-ci, 193-1.3.1-ci, 193-1.3.2-ci, 206.4-cü, 320.1-ci ,320.2-ci və 213.2.1-ci maddələri ilə ( külli miqdarda gəlirlə qanunsuz sahibkarlıq, mütəşəkkil dəstənin cinayət yolu ilə əldə etdiyi xeyli miqdarda pulu leqallaşdırma, mütəşəkkil dəstənin qaçaqmalçılığı, sənəd saxtalaşdırma... və mütəşəkkil dəstə halında vergidən yayınma) ittiham verilib”.
Z. Sadıqova qeyd edib ki, növbəti mərhələdə vəkillər işin materialları ilə tanış olacaqlar: "Cinayət işi 20 cilddən ibarətdir". Daha sonra iş baxılması üçün məhkəməyə göndərilməlidir.
Hələlik, işlə bağlı istintaq qurumu olan Daxili İşlər Nazirliyi ilə isə danışmaq mümkün olmayıb.
“Abzas Media” nəşrinin direktoru Ülvi Həsənli, əməkdaşı Məhəmməd Kekalov, baş redaktoru Sevinc Vaqifqızı jurnalistlər Hafiz Babalı, Nərgiz Absalamova, Elnarə Qasımova və iqtisadçı Fərid Mehralızadə bu iş üzrə təqsirləndirilən şəxslərdir.
Əvvəlcə ötən il noyabrın 21-də Ülvi Həsənli və Sevinc Vaqifqızı daha sonra isə digərləri həbs ediliblər. Onlara əvvəlcə qaçaqmalçılıq ittihamı verilib, sonra ittiham ağırlaşdırılıb. Həmin şəxslər ittihamları qəbul etmir və həbslərini peşə fəaliyyəti ilə əlaqələndirirlər.
Xatırlatma
Ötən ilin noyabrından başlayaraq Azərbaycanda qruplar halında 20 civarında jurnalist, ictimai fəal qaçaqmalçılıq ittihamı ilə həbs edilib. Onların hər biri ittihamla razılaşmır, bunu peşə fəaliyyətləri və siyasi sifariş ilə izah edirlər.
Yerli hüquq-müdafiə təşkilatlarının hazırladıqları siyahılara görə, hazırda Azərbaycan həbsxanalarında təqribən 300 siyasi məhbus var.
Rəsmilər isə, bir qayda olaraq, vurğulayırlar ki, ölkədə heç kim sırf peşə fəaliyyəti ilə bağlı, siyasi əsaslar ilə həbs edilmir.
Qardaşı: 'Ələsgər Məmmədlinin böyrəyində daş aşkarlanıb'
![Media huquqları üzrə ekspert, hüquqşünas Ələsgər Məmmədli](https://gdb.rferl.org/09470000-0a00-0242-7475-08da4de600b0_cx0_cy2_cw0_w250_r1_s.jpg)
Qardaşı Nəsimi Məmmədli deyir ki, "Toplum" internet televiziyasının həbsdə olan təsisçisi Ələsgər Məmmədlinin sol böyrəyində daş aşkar edilib.
Onun sözlərinə görə, Ə.Məmmədli ötən həftəsonu saxlandığı 1 saylı Bakı İstintaq Təcridxanasında müayinədən keçib. "Mədəaltı vəzin genişlənməsi sabit olaraq qalır. Özəl həkim tərəfindən qalxanabənzər vəzin təkrar müayinəsi zamanı düyünlərin daha da böyüməsi aşkar edilməyib. Eyni zamanda, Ələsgərin boğulma halları və baş ağrıları davam edir, görməsi zəifləyib", - qardaşı vurğulayıb.
N.Məmmədlinin sözlərinə görə, həbsdə saxlandığı yarım il ərzində qardaşı ilə bağlı heç bir istintaq hərəkəti aparılmayıb: "Qardaşımda olan ciddi xəstəliklərlə onu həbsdə saxlamağın mənası aydın deyil".
Penitensiar Xidmət və istintaq orqanının (Daxili İşlər Nazirliyi) nümayəndələrindən bu deyilənlərə münasibət öyrənmək mümkün olmayıb.
Ə.Məmmədli bu il martın 8-də həbs olunub. Xətai rayon Məhkəməsi onun barəsində 4 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçib. Daha sonra qətimkan tədbirinin müddəti daha 3 ay uzadılıb.
Ə.Məmmədli Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2 (qaçaqmalçılıq - qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədildikdə) maddəsi ittiham olunur. O, özünü təqsirli bilmir və həbsini peşə fəaliyyəti ilə əlaqələndirir.
Xatırlatma
Ümumilikdə ötən ilin noyabrından başlayaraq Azərbaycanda qruplar halında 20 civarında jurnalist, ictimai fəal qaçaqmalçılıq ittihamı ilə həbs edilib. Amma onların hamısı ittihamla razılaşmır, bunu peşə fəaliyyətləri və siyasi sifariş ilə izah edirlər. Sonradan onlardan bəzilərinin ittihamı hətta ağırlaşdırılıb.
Yerli hüquq-müdafiə təşkilatlarının hazırladıqları siyahılara görə, hazırda Azərbaycan həbsxanalarında təqribən 300 siyasi məhbus var. Rəsmilər isə, bir qayda olaraq, vurğulayırlar ki, ölkədə heç kim sırf peşə fəaliyyəti ilə bağlı, siyasi əsaslar ilə həbs edilmir. Onların deməsinə görə, həmin siyahılarda yer alanlar sırf törətdikləri əmələ görə məsuliyyətə cəlb ediliblər.
ABŞ-Azərbaycan təhlükəsizlik əməkdaşlığı müzakirə edilib
![Patrik Prayor](https://gdb.rferl.org/01000000-0a00-0242-f4e9-08db5b576c63_cx49_cy62_cw50_w250_r1_s.jpg)
ABŞ Müdafiə Kəşfiyyat İdarəsinin Avropa Avrasiya Regional Mərkəzinin rəhbəri Patrik Prayor Bakıya səfəri çərçivəsində (6-7 sentyabr) Azərbaycan prezidentinin köməkçisi Hikmət Haciyevlə görüşüb.
ABŞ səfirliyi bildirir ki, görüşdə iki ölkənin münasibətləri və təhlükəsizlik əməkdaşlığı müzakirə edilib.
Rəsmi Bakı görüşlə bağlı hələ məlumat yaymayıb.
+++
6 sentyabr
ABŞ Müdafiə Kəşfiyyat İdarəsinin Avropa-Avrasiya Mərkəzinin rəhbəri Patrik Prayor məsləhətləşmələr aparmaq üçün Bakıya gəlib.
Bu barədə ABŞ səfirliyinin X sosial şəbəkəsindəki hesabında bildirilib.
Hələlik, bu səfər çərçivəsində keçirilən görüşlərlə bağlı məlumat verilmir.
Elnarə Qasımovanın və Fərid Mehralızadənin həbs müddəti uzadılıb
![Elnarə Qasımova](https://gdb.rferl.org/d16ac3e5-0787-422d-b4f4-e94548d767eb_w250_r1_s.jpg)
Bu gün Xətai rayon Məhkəməsində "AbzasMedia işi" üzrə həbs olunan jurnalist Elnarə Qasımovanın və iqtisadçı Fərid Mehralızadənin həbs-qətimkan tədbirinin müddəti uzadılıb.
Bu barədə AzadlıqRadiosuna müdafiə tərəfləri məlumat verib.
Söhbət məhkəmə istintaqına qədər həbs-qətimkan tədbirinin uzadılmasından gedir.
E.Qasımovanın həbs müddəti noyabrın 13-nə, F.Mehralizadənin isə dekabrın 19-na qədər uzadılıb.
Bununla bağlı istintaq orqanının təqdimatı təmin edilib.
Onların həbs müddəti sentyabrın 20-də başa çatırdı.
F.Mehralızadə iyunun 1-də həbs edilib. E.Qasımova isə bu il yanvarın 15-də həbs olunmuşdu. Onun buna qədər də həbs müddəti artırılmışdı.
Onlara əvvəlcə Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci (qrup halında qaçaqmalçılıq) maddəsi ilə ittiham irəli sürülüb. Daha sonra ittihamları ağırlaşdırılıb. Əlavə ittihamlar külli miqdarda gəlir əldə etməklə qanunsuz sahibkarlıq, habelə mütəşəkkil dəstə ilə qaçaqmalçılıq, vergidən yayınmaq, sənəd saxtalaşdırması və saxta sənədlərdən istifadə ilə bağlıdır.
Əvvəlki ittihamla onlara 8, sonrakı ittihamlarla isə 12 ilə qədər həbs cəzası verilə bilər. Onlar ittihamı qəbul etmirlər.
Onlardan başqa bu iş üzrə həbs edilən daha bir neçə nəfərin də ittihamı ağırlaşdırılıb.
Vəkil Cavad Cavadovun AzadlıqRadiosuna bildirməsinə görə, F.Mehralızadə məhkəmədə deyib ki, onun bu işlə, ümumiyyətlə, əlaqəsi yoxdur. O ehtimal edir ki, həbsi çoxsaylı iqtisadi təhlilə söykənən tənqidi çıxışları, yazıları ilə bağlıdır.
E.Qasımovanin vəkili Günay İsmayılovanın sözlərinə görə, o da həbsini jurnalist fəaliyyəti ilə izah edib.
'AbzasMedia işi' üzrə həbslər uzadılır
Bir gün sonra, sentyabrın 7-də Xətai rayon Məhkəməsində "AbzasMedia işi" üzrə həbs olunanlardan daha bir neçəsinin- bu nəşrin baş redaktoru Sevinc Vaqifqızının, direktoru Ülvi Həsənlinin, əməkdaşı Məhəmməd Kekalovun, jurnalist Nərgiz Absalamova və araşdırmaçı jurnalist Hafiz Babalının da həbs müddətləri artırılıb. Onların isə həbs müddətinə istintaqın təqdimatı əsasında 3 ay əlavə edilib.
Ü.Həsənli və S.Vaqifqızının həbs müddəti bundan əvvəl iyunun 12-də artırılmışdı. Ondan bir gün əvvəl Nərgiz Absalamovanın, iki gün əvvəl isə digər qalanlarının həbs müddətlərinə əlavələr edilmişdi.
Bu işdə əvvəlcə ötən il noyabrın 21-də Ü.Həsənli və S.Vaqifqızı həbs olunublar. Sonradan digər qeyd edilən şəxslərlə də bağlı qaçaqmalçılıq ittihamı ilə həbs-qətimkan tədbiri seçilib.
Sonradan bəzilərinin ittihamları ağırlaşdırılan (külli miqdarda gəlir əldə etməklə qanunsuz sahibkarlıq və başqa ittihamlarla) bu şəxslər özlərini təqsirsiz sayırlar. Onların həbs müddəti bu müddət ərzində bir neçə dəfə artırılıb.
Xatırlatma
Ötən ilin noyabrından başlayaraq Azərbaycanda qruplar halında 20 civarında jurnalist, ictimai fəal qaçaqmalçılıq ittihamı ilə həbs edilib. Onların əvvəlcə çoxu "AbzasMedia işi" ilə əlaqəli olub. Həmin işdə öncə saytın direktoru Ülvi Həsənli, əməkdaşı Məhəmməd Kekalov, baş redaktoru Sevinc Vaqifqızı həbs edilib. Daha sonra bu işə aid həbslər jurnalistlər Hafiz Babalı, Nərgiz Absalamova və başqaları ilə davam edib. Amma onlar ittihamla razılaşmır, bunu peşə fəaliyyətləri və siyasi sifariş ilə izah edirlər.
Yerli hüquq-müdafiə təşkilatlarının hazırladıqları siyahılara görə, hazırda Azərbaycan həbsxanalarında 250-300 siyasi məhbus var.
Rəsmilər isə, bir qayda olaraq, vurğulayırlar ki, ölkədə heç kim sırf peşə fəaliyyəti ilə bağlı, siyasi əsaslar ilə həbs edilmir.
Əli İnsanovun məhkumluğu götürüldü
![Əli İnsanov](https://gdb.rferl.org/C9F3B96D-7148-4657-A9E5-23DC19CBB451_w250_r1_s.jpg)
Keçmiş səhiyyə naziri, Haqq Ədalət Partiyasının (HƏP) sədri Əli İnsanovun üzərində olan məhkumluq götürülüb. Sentyabrın 6-da Binəqədi rayon Məhkəməsində hakim Vüsal Tağıyev buna qərar verib.
AzadlıqRadiosuna məhkəmədən verilən məlumata görə, Ə.İnsanov məhkumluğunun vaxtından əvvəl götürülməsindən ötrü 6 ay əvvəl ərizə vermişdi. 2024-cü ilin mayından Binəqədi rayon Məhkəməsində bu məsələyə baxılırdı.
Sabiq nazir deyir ki, məhkumluq ona bir sıra məhdudiyyətlər yaradır.
Keçmiş səhiyyə naziri 2005-ci ildə 11 il azadlıqdan məhrum edilmişdi. Cəzasının bitməsinə az vaxt qalmış ona əlavə ittiham verilmişdi. Eks-nazirə 2016-cı ildə əlavə 7 il 5 ay azadlıqdan məhrumetmə cəzası təyin edilib.
Prezidentin 2019-cu ildə imzaladığı əfv sərəncamı ilə Ə.İnsanov azadlığa buraxılıb.
İlham Əliyev: Sülh müqaviləsinin 80 faizi razılaşdırılıb
![İlham Əliyev](https://gdb.rferl.org/8659e349-c69f-450c-ba9e-04c8289ab016_w250_r1_s.jpg)
Sülh müqaviləsinin mətninin təqribən 80 faizi artıq razılaşdırılıb.
AZƏRTAC-ın xəbərinə görə, bu sözləri sentyabrın 6-da prezident İlham Əliyev Beynəlxalq Çernobbio Forumunda "Yeni geosiyasi şəraitdə Azərbaycanın rolu" adlı sessiyada çıxışında deyib.
Daha sonra o, sərhədin delimitasiya və demarkasiyası prosesindən bəhs edib.
"13 kilometrlik hissə demarkasiya edilib. Bizim Ermənistanla 1000 kilometrlik sərhədimiz var. Ancaq bu, düzgün istiqamətdə atılmış addımdır və ümid edirik ki, sülh danışıqları ilə bağlı Azərbaycanın irəli sürdüyü bu təşəbbüs sülh sazişinin imzalanması ilə nəticələnəcək", - o vurğulayıb.
Ermənistandan deyilənlər...
Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan bugünlərdə demişdi ki, sülh sazişi layihəsinin 17 bəndindən 13-ü tam razılaşdırılıb. "Təklif edirik ki, indiki məqamda razılaşdırılanları imzalayaraq ratifikasiya edək, qalan məsələlər üzrə müzakirələri davam etdirək", – o bildirib.
Azərbaycan prezidenti İ.Əliyev isə bundan əvvəl bəyan edib ki, Ermənistanın mövcud konstitusiyasının dəyişdirilməsi sülh sazişinin imzalanmasından ötrü vacib şərtdir. Bakı həmin sənəddə Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının olduğunu bildirir.
Son illər Azərbaycan və Ermənistan arasında həm Avropa İttifaqı, həm də Rusiyanın ayrı-ayrı vasitəçiliyi ilə sülh danışıqları aparılsa da, hələlik, nəticə əldə edilməyib. Amma ötən ildən başlayaraq tərəflər sərhədin delimitasiyası üzrə birbaşa danışıqlara başlayıblar. Bu danışıqlar çərçivəsində bu ilin aprelində Azərbaycana nəzarətində olmayan dörd kəndin, Ermənistana isə müəyyən ərazilərin qaytarıldığı açıqlanıb.
Bu ilin aprelinə qədər Azərbaycan səkkiz kəndinin, Ermənistan isə 30-dan çox kəndinin ərazilərinin işğalda olduğunu deyirdi.
Xatırlatma
1990-cı illərin əvvəllərində Qarabağ münaqişəsi Azərbaycan və Ermənistan arasında toqquşmalara səbəb olmuşdu. Azərbaycan 2020-ci ildə 44 günlük müharibə, 2023-cü ildə birgünlük əməliyyatla Qarabağ üzərində nəzarətini, ərazi bütövlüyünü bərpa edib. Amma tərəflər sülh sazişi imzalamayıb, sərhədlər demarkasiya olunmayıb.
Bəhruz Səmədovun mənzilində axtarışla bağlı şikayəti təmin edilməyib
![Bəhruz Səmədov](https://gdb.rferl.org/a6620046-f2f1-4246-a29e-352393938747_w250_r1_s.png)
Həbsdə olan politoloq Bəhruz Səmədovun mənzilində axtarış aparılması ilə bağlı şikayəti təmin edilməyib.
Bu barədə vəkil Zibeydə Sadıqova məlumat verib. Onun sözlərinə görə, sentyabrın 5-də Səbail rayon Məhkəməsində keçirilən prosesdə müdafiə tərəfi avqustun 21-də B.Səmədovun Bakıda yaşadığı evində aparılmış axtarış üzrə protokolu qanunsuz saymağı və müsadirə olunmuş əşyaları qaytarmağı xahiş edib. Lakin məhkəmə şikayəti təmin etməyib.
Səmədov avqustun 21-də saxlanılıb, iki gün sonra məhkəmə onu dövlətə xəyanət ittihamı ilə 4 ay müddətinə həbs edib. O, ittihamı qəbul etmir.
Avropa İttifaqı və bir sıra beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları (QHT) Səmədovun həbsini pisləyib.
Xatırlatma
B.Səmədov Praqadakı Karlov Universitetinin doktorantura pilləsində təhsil alır. O, müharibə əleyhinə yazıları ilə seçilir. Xüsusilə Azərbaycan və Ermənistan arasında 2020-ci ildə 44 günlük savaş və ötən il Qarabağda keçirilən hərbi əməliyyatlar zamanı o, rəsmi Bakının mövqeyi ilə üst-üstə düşməyən açıqlamalar verib.
Həmin hərbi əməliyyatlar zamanı rəsmi Bakı bütün ölkə ərazisində suverenliyinin bərpa olunduğunu açıqlayıb. Üstəlik, rəsmi Bakı Qarabağda birgünlük hərbi əməliyyatları "lokal antiterror tədbirləri" adlandırmışdı. Ermənistan isə Qarabağda keçirilən həmin əməliyyatı "etnik təmizlənmə" sayırdı. Həmin əməliyyatdan sonra Qarabağdan erməni əhali köç edib.
B.Səmədov ötən il açıqlamalarının birində vurğulamışdı ki, Azərbaycan hökumətinin dialoq yox, güc tətbiq etməsi onun demokratik olmasına mane olur.
Gürcüstan və Azərbaycan Əfqan Muxtarlıya 21 min avro ödəməlidir
Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi (AİHM) sentyabrın 5-də Azərbaycandan göndərilmiş bir neçə şikayət üzrə qərarlarını açıqlayıb.
Qərarlardan biri hazırda mühacirətdə olan jurnalist Əfqan Muxtarlının şikayəti ilə əlaqəlidir.
Həmin məhkəmə işi Ə.Muxtarlının 2017-ci ildə müvəqqəti yaşadığı Gürcüstandan oğurlanıb gizli şəkildə Azərbaycana gətirilməsi, pis rəftara məruz qalması, daha sonra onun həbs edilməsi və məhkəməyə qədər həbsdə saxlanmasının qanunsuzluğu iddiaları ilə bağlı idi. Ərizəçi iddia edirdi ki, məruz qaldığı bütün hərəkətlər onu susdurmaq və jurnalist fəaliyyətinə görə cəzalandırmaq məqsədi daşıyıb.
AİHM qərarında Gürcüstan dövlətinin ərizəçiyə münasibətdə Konvensiyanın 3-cü (işgəncələrin qadağan olunması) və 5-ci (azadlıq və toxunulmazlıq hüququ) maddələrinin pozulduğuna qərar verib.
Habelə Azərbaycana münasibətdə Konvensiyanın 5 və 8-ci (Şəxsi və ailə həyatına hörmət hüququ) maddələrinin pozulduğu hesab edilib.
Qərara görə, ərizəçiyə Gürcüstan hökuməti 10 min, Azərbaycan hökuməti isə 6 min avro mənəvi zərər əvəzi ödəməlidir. Bundan əlavə, ərizəçiyə xərcə, məsrəflərə görə Gürcüstan və Azərbaycan hökumətlərinin hərəsi ayrılıqda 2 min 500 avro ödəməlidir.
Hələlik, qərara Azərbaycanın və Gürcüstanın rəsmi qurumlarının münasibəti bəlli deyil.
Xatırlatma
Ə.Muxtarlı 2020-ci il martın 17-də həbsdən azad edilərək Almaniyaya, ailəsinin yanına göndərilib.
O, 2017-ci ildə həbs olunub, qaçaqmalçılıqda, sərhədi qanunsuz keçməkdə və hakimiyyət nümayəndəsinə zor tətbiq etməkdə günahlandırılaraq 6 il həbs cəzası alıb.
2014-cü ildən mühacirətə gedən jurnalist Gürcüstandan oğurlanaraq Azərbaycana gətirildiyini bəyan edib. O bu məsələdə Gürcüstanın hüquq-mühafizə orqanlarını da günahkar sayır. Amma həmin vaxt Gürcüstan baş naziri onlara qarşı ittihamların əsassız olduğunu açıqlamışdı.
'Amnesty International' hökuməti Bəhruz Səmədovu və digər tənqidçiləri azad etməyə çağırır
![Bəhruz Səmədov](https://gdb.rferl.org/01000000-0aff-0242-d2d7-08dcc276ba71_w250_r1_s.jpg)
"Amnesty International" insan haqları təşkilatı Azərbaycanda növbədənkənar parlament seçkiləri kampaniyası dövründə jurnalistlərin və fəalların həbsi ilə bağlı bəyanat yayıb. Təşkilatın Cənubi Qafqaz üzrə araşdırmaçısı Natalia Nozadze deyib: "Hökumətin tənqidçilərini hədəfə alan yeni həbslər təlaş yaradır və diqqətdən kənar qala bilməz. Beynəlxalq ictimaiyyət baş verənləri mümkün ən güclü ifadələrlə pisləməlidir. Son iki həftədə, seçki kampaniyası dövründə iki tanınmış xadim şübhəli ittihamlarla saxlanılıb, digərləri təhdid edilib, qısnama ilə üzləşib".
"Jurnalistlərin və fəalların, özəlliklə də Ermənistanla sülhü təbliğ edənlərin hədəfə alınması narazıları susdurmaq, ifadə azadlığını boğmaq cəhdindən başqa bir şey deyil", – Nozadze sözlərinə əlavə edib.
Bəyanatda deyilir ki, Azərbaycan bu ilin noyabrında COP29 iqlim tədbirinə ev sahibliyinə hazırlaşır və dünya liderlərinin hökumətdən davam edən insan haqları pozuntularına görə hesabat istəməsi vacibdir.
"Yalnız insan haqlarından istifadə etdiyinə görə saxlananların hamısının dərhal və qeyd-şərtsiz buraxılmasına çağırırıq. Azərbaycan həmçinin bu yaxınlarda imzaladığı COP29 Ev Sahibi Ölkə Sazişini dərc etməlidir", – bəyanatda vurğulanır.
Seçki bitdi, daha öncə baş verənlər
Beynəlxalq müşahidəçilər 1 sentyabr seçkisinin "məhdud siyasi və hüquqi mühitdə" keçirildiyini deyiblər. Hakimiyyət təmsilçiləri isə bu seçkini "milli demokratiyanın yeni səhifəsi" adlandırır.
Bəhruz Səmədov avqustun 23-də dövlətə xəyanət ittihamı ilə saxlanılıb. Özü ittihamı qəbul etmir. "Amnesty International" onun Azərbaycanın Qarabağ siyasəti barədə tənqidi məqalələri və ermənistanlı fəallarla əlaqələrinə görə həbs olunduğunu yazır.
İyulda isə talış hüquqları fəalı İqbal Əbilov dövlətə xəyanət ittihamı ilə həbs olunub. O da ittihamı qəbul etmir.
Azərbaycan hakimiyyəti ölkədə siyasi motivli həbslərin olmadığını bildirir. Amma ötən ilin noyabrından bəri 20-yə yaxın araşdırmaçı jurnalist, fəal qaçaqmalçılıq ittihamı ilə həbs olunub. Yerli və beynəlxalq insan haqları təşkilatları bu həbsləri ölkədə tənqidçi səslərin susdurulması niyyəti güddüyünü deyirlər.
'Azneft'in dərin dəniz özülündə yanğın baş verib, ölən var
![Neft Daşları](https://gdb.rferl.org/01000000-c0a8-0242-95bc-08dbe1f4cd56_w250_r1_s.jpg)
Sentyabrın 2-də Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) “Azneft” İstehsalat Birliyinin (İB) “28 May” neft-qaz çıxarma idarəsinin 4 saylı Dərin Dəniz Özülündə yanğın baş verdiyi, 1 nəfərin həlak olduğu bildirilir.
"Azneft" İB-dən bildirilib ki, hadisə yerinə yanğınsöndürən gəmilər cəlb edilib, qısa müddətdə alovun genişlənməsinin qarşısı alınıb və yanğın tam söndürülüb.
Əlavə edilib ki, hadisə nəticəsində "Azneft" İB-nin 1 saylı İxtisaslaşdırılmış Neft-Mədən xüsusi texnika idarəsinin bir əməkdaşı vəfat edib.
Qurumdan vurğulanıb ki, hadisənin şəraiti qiymətləndirilərək aidiyyəti üzrə müvafiq tədbirlər görülür.
Amma, hələlik, bu məlumata vəfat edən şəxsin yaxınlarından münasibət almaq mümkün olmayıb.
Son illər Xəzərin dalğaları onlarca neftçinin həyatına son qoyub, qəzalarda əlavə yaralananlar olub.
Son 10 ildə Xəzərin Azərbaycan sektorunda baş verən bədbəxt hadisələr arasında ən çox itki isə "Günəşli" neft yatağında yanğın zamanı baş vermişdi.
2015-ci il dekabrın 4-də baş verən həmin hadisədə orada olan 64 neftçidən yalnız 34-ü xilas edilmişdi. Qalanlarının isə həlak olduğu və itkin düşdüyü açıqlanmışdı.
Aİ sülh prosesinə dəstəyini əsirgəməyəcəyini deyir, saxlananları buraxmağa çağırır
![Peter Stano](https://gdb.rferl.org/0E123C48-D06E-42AF-92A3-8C1FD4D7B104_w250_r1_s.png)
Avropa İttifaqı (Aİ) Cənubi Qafqazda sülhü təbliğ edən gənc alim Bəhruz Səmədovun, eləcə də digər müstəqil jurnalistlər, insan haqları fəalları və vətəndaş cəmiyyəti təmsilçilərinin həbsindən narahatlığını bildirib. Aİ Azərbaycanı fundamental hüquqlarından istifadə etdiyinə görə saxlananları azadlığa buraxmağa, saxlananlar üçün ləyaqətli və təhlükəsiz şərait, o cümlədən onların tibbi və müstəqil hüquqi xidmətlərə tam çıxışını təmin etməyə çağırıb.
Bunu AzadlıqRadiosuna Aİ-nin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə sözçüsü Peter Stano bildirib. Sözçü birliyin Azərbaycanda insan haqlarının vəziyyəti ilə bağlı narahatlığını daha öncə də açıq dilə gətirdiyini yada salır.
Müharibə əleyhinə fikirləri ilə tanınan B.Səmədov avqustun 23-də dövlətə xəyanət ittihamı ilə saxlanılıb. Özü ittihamı qəbul etmir.
Ötən ilin noyabrından ölkədə 20-yə yaxın jurnalist, ictimai fəal qaçaqmalçılıq ittihamı ilə saxlansa da, onlar ittihamla razılaşmır, bunu peşə fəaliyyətləri ilə izah edirlər. Təhlilçilər müharibə əleyhdarlarına son təzyiqləri ölkədəki ümumi həbs dalğasının davamı sayırlar.
Konstruktiv və müsbət yanaşma gözləntisi
Aİ-nin sözçüsü P.Stano AzadlıqRadiosuna açıqlamasında Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh prosesində hər iki tərəfin marağı əsasında yaxından iştirak etdiyini də vurğulayır. Onun dediyinə görə, beynəlxalq tərəfdaşlarla sıx koordinasiya halında işləyən Aİ tərəflərin davamlı sülhə yönəlik işində kömək üçün diplomatik səyini əsirgəməyib, konkret nəticələr əldə olunub.
"Aİ bu kontekstdə dəstək göstərməyə davam edəcək. Biz tərəflərdən, iki ölkənin və xalqlarının əlaqələrinin normallaşdırılmasına, regionda davamlı sülhə gətirəcək konstruktiv və müsbət yanaşma gözləyirik", – P.Stano qeyd edir.
Azərbaycan 2020-ci ildə 44 günlük müharibə, 2023-cü ildə birgünlük hərbi əməliyyatla Qarabağ üzərində suverenliyini bərpa edib. Tərəflər sülh sazişi imzalamayıb, sərhədlər delimitasiya edilməyib. Son illər sülh danışıqları ABŞ, Aİ-nin, eləcə də Rusiyanın vasitəçiliyi ilə davam edib.
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan avqustun 31-də mətbuat konfransında Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli üçün vasitəçilik təklifini şərh edərkən deyib ki, Azərbaycanla vasitəçisiz danışıqlara üstünlük verir.
Nazir müavini Ermənistanda Metsamor AES-də əməliyyatların dayandırılmasından təəccüblənib
![Metsamor AES](https://gdb.rferl.org/024c0000-0aff-0242-18c6-08da26b18763_w250_r1_s.png)
Azərbaycanda energetika nazirinin bərpa olunan enerji üzrə müavini qonşu Ermənistanda nüvə elektrik stansiyasında əməliyyatların həftəsonu təcili dayandırılmasından təəccüblənib, ermənilərin hazırda işlətdikləri müəyyən texnologiyalarla bağlı narahatlığını bildirib.
Nazir müavini Elnur Soltanov sentyabrın 1-də AzadlıqRadiosuna deyib ki, qonşuluqda atom stansiyaları dünya standartlarına uyğun olmaya bilər, qəza halında isə "yalnız ermənilər ziyan görməyəcəklər".
Avqustun 30-da axşam şimşək çaxmasından sonra Ermənistanın yeganə işlək Metsamor nüvə reaktorunun işi müvəqqəti dayandırılıb. Obyekt ertəsi gün işə salınıb.
Soltanov sentyabrın 1-də səhər Praqada keçirilən "Globsec" təhlükəsizlik konfransı çərçivəsində AzadlıqRadiosuna danışıb.
Radionun müxbiri Endi Heyl yazır ki, nazir müavini əvvəlcə hansı böhrandan söhbət getdiyini anlamayıb. 36 saat qabaq Ermənistanda baş verənləri öyrənincə, "Gerçəkdənmi? Bilmirdim. Aman Allah", – sözlərini dilə gətirib.
Noyabrda Bakıda keçiriləcək COP29 iqlim sammitindən danışan Soltanov Ermənistanın Bakının tədbirə ev sahibliyi etməsinə vetonu qaldırılması ilə nəticələnən qarşılıqlı dəstəkdən danışıb.
O, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə nüvə texnologiyasının və onun təhlükəsizliyinin vacibliyini qeyd edib.
"Çünki Ermənistanın hazırda istifadə etdiyi müəyyən texnologiyalarla nə baş verdiyini bilirik", – o əlavə edib.
Ermənistanın yeganə atom elektrik stansiyası paytaxt Yerevanın 36, Azərbaycan ərazisinin isə 100 km-dən də az məsafədə yerləşir.
"Metsamor"un dizayn olunduğu texnologiyanın zəlzələyə davamlılığı məhduddur. Region isə yüksək seysmik zonada yerləşir.
AES-in hər iki reaktoru 1990-cı illərin sonlarında bağlanıb, 1995-ci ildə enerjiyə tələbat artanda yenidən açılıb.
Vəkil şahid kimi dindirildiyini deyir
![Fariz Namazlı](https://gdb.rferl.org/01000000-c0a8-0242-3808-08dcc9c405ac_cx0_cy6_cw0_w250_r1_s.jpg)
Vəkil Fariz Namazlı bildirir ki, Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin (DTX) əməkdaşları dünən, avqustun 31-də axşam saat 9-da onu bir cinayət işi ilə bağlı şahid qismində ifadə verməyə aparıblar.
O əlavə edib ki, həmin cinayət işi ilə bağlı hər hansı məlumat verə bilməyəcək.
"Ümid edirəm ki, mənim axşam, iş vaxtından sonra heç bir səbəb göstərilmədən idarəyə aparılmağım barədə Kollegiya rəhbərliyi və Baş Prokurorluğu məlumatlandırıblar. Bu, faktiki olaraq tutulmağa bərabərdir və vəkil tutulduqda dərhal həmin qurumlara məlumat verilməlidir", - o vurğulayıb.
F.Namazlının sözlərinə görə, digər tərəfdən, vəkilləri də artıq şahid qismində dindirməyə cəhd edirlər, bu da onların peşə fəaliyyətini keyfiyyətli şəkildə həyata keçirməsinə mane olur.
Hələlik, bu açıqlamaya DTX və başqa aidiyyəti qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.
+++
F.Namazlı avqustun 31-də saxlanmamışdan bir neçə saat öncə Səbail rayon Məhkəməsində DTX İstintaq Baş İdarəsində istintaqı aparılan bir cinayət işi üzrə məhkəmə prosesində iştirak edib. Söhbət 'Talış Milli Akademiyasının xəbərləri'nin baş redaktoru İqbal Əbilovun ev dustaqlığına buraxılması ilə bağlı məhkəmə prosesindən gedir.
İ.Əbilova qarşı dövlətə xəyanət ittihamı irəli sürülüb. Onun vəkillərindən biri F.Namazlıdır.
İ.Əbilov ittihamı qəbul etmir. Onun şikayəti və ev dustaqlığına buraxılması ilə bağlı vəsatət təmin edilməyib.
SOCAR-ın obyektində güclü yanğın [Video]
![Yanğın](https://gdb.rferl.org/01000000-c0a8-0242-8a5a-08dcc8f8f19e_cx0_cy0_cw90_w250_r1_s.jpg)
FHN: Yanğın tam söndürülüb
SOCAR-ın Eksperimental Təcrübə-Sınaq İşləri Müəssisəsindəki yanğın daha geniş sahəyə yayılmasına imkan verilmədən tam söndürülüb.
Bu barədə axşam saatlarında FHN-in Mətbuat xidmətindən bildirilib.
Hələlik, yanğında xəsarət alanların olub-olmaması barədə məlumat verilmir.
+++
Bu gün, avqustun 30-da, günün ikinci yarısında Bakı şəhəri, Suraxanı rayonundakı Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) "Neftqazelmitədqiqatlayihə" İnstitutunun Eksperimental Təcrübə-Sınaq İşləri Müəssisəsinin ərazisində yanğın baş verib.
Bu barədə Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) məlumat yayıb.
Nazirliyin açıqlamasına görə, yanğının ətraf ərazilərə, o cümlədən yaxınlıqdakı evlərə keçməsinin qarşısı alınıb: "Hazırda yanğınla mübarizə tədbirləri davam etdirilir".
Daxili İşlər Nazirliyinin Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzindən isə deyilib ki, yanğın səbəbindən A.Rzayev küçəsi və Zığ şosesi - Hava limanı yolu istiqamətində nəqliyyatın hərəkətinə məhdudiyyət tətbiq edilib.
Yanğının, hələlik, səbəbi açıqlanmır.
Azərbaycanla Ermənistan danışıqlarından yeni xəbər var
![Demarkasiyadan sonra qoyulmuş sərhəd nişanları](https://gdb.rferl.org/01000000-0aff-0242-2908-08dc63922f0a_cx0_cy11_cw0_w250_r1_s.jpg)
Azərbaycanla Ermənistan delimitasiya və sərhəd təhlükəsizliyi məsələləri üzrə komissiyaların birgə fəaliyyəti haqqında əsasnaməni imzalayıb.
AZƏRTAC-ın xəbərinə görə, bu barədə Azərbaycan ilə Ermənistan arasında dövlət sərhədinin delimitasiyası üzrə Dövlət Komissiyasının avqustun 30-da yayılan məlumatında bildirilir.
"Komissiyaların birgə fəaliyyəti haqqında Əsasnamə müvafiq qaydada 2024-cü il avqustun 30-da imzalanıb. Hazırda Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası dövlətdaxili prosedurların keçirilməsinə başlayıblar", - məlumatda qeyd edilib.
Hələlik, məsələ ilə bağlı Ermənistan tərəfdən hər hansı açıqlama yayılmayıb.
Əsasnamənin daha tez razılaşdırılması nəzərdə tutulsa da, bu proses bir neçə ay idi yubanırdı.
Xatırlatma
1990-cı illərin əvvəllərində Qarabağ münaqişəsi Azərbaycan və Ermənistan arasında toqquşmalara səbəb olmuşdu.
Azərbaycan 2020-ci ildə 44 günlük müharibə, 2023-cü ildə birgünlük əməliyyatla Qarabağ üzərində nəzarətini, ərazi bütövlüyünü bərpa etdiyini açıqlayıb. Amma tərəflər sülh sazişi imzalamayıb, sərhədlər demarkasiya olunmayıb. Son illər Azərbaycan və Ermənistan arasında həm Avropa İttifaqı, həm də Rusiyanın ayrı-ayrı vasitəçiliyi ilə sülh danışıqları aparılsa da, hələlik, nəticə əldə edilməyib.
Amma ötən ildən başlayaraq tərəflər sərhədin delimitasiyası üzrə birbaşa danışıqlara başlayıblar. Bu danışıqlar çərçivəsində bu ilin aprelində Azərbaycana nəzarətində olmayan dörd kəndin, Ermənistana isə müəyyən ərazilərin qaytarıldığı açıqlanıb.
Bu ilin aprelinə qədər Azərbaycan səkkiz kəndinin, Ermənistan isə 30-dan çox kəndinin ərazilərinin işğalda olduğunu deyirdi.
Bəhruz Səmədova və Azərbaycanda həbsdə olan digər alimlərə dəstək məktubu yayılıb
![Bəhruz Səmədov](https://gdb.rferl.org/01000000-0aff-0242-da25-08dcc3791f9e_cx0_cy12_cw0_w250_r1_s.png)
Bir qrup alim Azərbaycanda həbsdə olan Bəhruz Səmədov və digər elm adamlarına dəstək məktubunu imzalayıblar. Onlar Azərbaycan hökumətini akademik azadlıqlara sayqı göstərməyə, tələbələri, tədqiqatçıları və jurnalistləri hədəfə almağı dayandırmağa çağırırlar.
Praqadakı Karlov Universitetinin siyasi elmlər üzrə doktorantı B.Səmədov avqustun 23-də Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti (DTX) tərəfindən saxlanılıb, dövlətə xəyanətdə ittiham olunub. O, ittihamı qəbul etmir. Məktub müəllifləri onun məhz akademik və jurnalist yazıları ilə Azərbaycandakı rejimi qəzəbləndirdiyini qeyd edirlər.
Səmədovun Karlov Universitetində doktorluq dissertasiyası Azərbaycanda avtoritarizm və siyasi diskurs barədədir. O, Azərbaycanda baş verənlərə, o cümlədən Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı hakimiyyətin siyasətinə tənqidi yanaşması ilə fərqlənib.
Qarabağda qələbədən sonra güclənən təzyiq
127 nəfərin imzaladığı məktubda son illər hökumətin jurnalistlərə, müstəqil fikir sahiblərinə, fəallara təzyiqləri gücləndirdiyi, bunun 2020-ci ilin noyabrında İkinci Qarabağ müharibəsində qələbədən sonra daha qabarıq göründüyü vurğulanır. Ötən ilin noyabrından, yəni Azərbaycan ərazi bütövlüyünü tam bərpa edəndən sonra hökumət "AbzasMedia", Kanal13, ToplumTV kimi müstəqil media orqanlarından 10-dan çox jurnalisti saxlayıb.
"2024-cü ilin noyabrında ölkədə keçiriləcək COP29 iqlim konfransı öncəsi rejim tənqidçiləri susdurmaq üçün radikal tədbirlərə əl atır, tələbələri, tədqiqatçıları, sülh fəallarını saxlayır", – məktubda deyilir.
Müəlliflər həmçinin ötən il saxlanmış, bu ilin aprelində ev dustaqlığına buraxılan iqtisadçı Qubad İbadoğlunun, ötən ilin avqustunda İstanbulda saxlanılaraq Bakıya gətirilən iqtisadçı Fazil Qasımovun, bu ilin mayında saxlanılan iqtisadçı Fərid Mehralızadənin, iyulda saxlanılan etnoqraf İqbal Əbilovun adlarını çəkirlər.
Azərbaycan hakimiyyəti ölkədə siyasi motivli həbslərin olmadığını deyir. Ancaq ölkə bir sıra beynəlxalq insan haqları reytinqlərində də aşağı yerləri tutur.
Vaslav Havel Mükafatı namizədlərinin arasında Akif Qurbanov da var
![Akif Qurbanov](https://gdb.rferl.org/D34FE66B-C1CE-4FCF-9229-E6FC84BFDEFC_cx0_cy5_cw0_w250_r1_s.jpg)
Vaslav Havel İnsan Haqları Mükafatının seçmə paneli 2024-cü ilin mükafatına namizədlərin ilkin siyahısını elan edib.
Praqada mənzillənən palataya dünya üzrə insan haqlarının müdafiəsi sahəsində müstəqil fiqurlar daxildir.
Palataya Avropa Şurası Parlament Assambleyasının prezidenti Teodoros Rusopulos sədrlik edir.
Hazırda qısaldılmış siyahıya daxil edilmiş üç namizəddən biri Azərbaycandandır.
İnsan haqları müdafiəçisi, siyasi fəal və Azərbaycan vətəndaş cəmiyyətinin fəal üzvü Akif Qurbanov Demokratik Təşəbbüslər İnstitutunun və Üçüncü Respublika Platformasının qurucu üzvlərindən biri və spikeridir. O 2024-cü ilin martında, Azərbaycanda jurnalist və fəalları hədəfləyən həbslər dalğası əsnasında həbs olunub.
Namizədlər siyahısına habelə Venesuela müxalifətinin lideri Mariya Korina Maçado və Gürcüstandan aparcı feminist fəal Babutsa Pataraya daxildir.
Palatanın ilkin seçimini elan edən AŞPA prezidenti insan haqlarını, bəzən hətta həyatları bahasına müdafiə edənlərə dərin təşəkkürünü bildirib.
2024-cü il üçün Vaslav Havel Mükafatının yekun laureatı sentyabrın 30-da AŞPA-nın payız sessiyasının plenar iclasında elan ediləcək. Mükafat 60 min avro, kubok və diplomdan ibarətdir.
Xatırlatma
Bu mükafat Avropada və onun hüdudlarından kənarda insan haqlarının müdafiəsi üçün vətəndaş cəmiyyəti üzlərinin müstəsna fəaliyyətinə görə verilir.
Vaslav Havel İnsan Haqları Mükafatı təsis edildiyi gündən bəri Osman Kavalaya (2023), Vladimir Kara-Murzaya (2022), Mariya Kalesnikavaya (2021), Luajen Alhatlula (2020), İlham Tohtiyə (2019), Oyub Titiyevə (2018), Murat Arslana (2017), Nadia Murada (2016), Lyudmila Alekseyevaya (2015), Anar Məmmədliyə (2014) və Ales Byalyatsiyə (2013) verilib.
Putinlə Əliyev Ermənistan-Azərbaycan sülh sazişinin hazırlanmasını müzakirə ediblər
![İlham Əliyev və Vladimir Putin Bakıda danışıqlardan sonra avtomobil sürərkən.](https://gdb.rferl.org/6408c0fa-3301-4874-9c70-cd35d391387a_cx0_cy10_cw0_w250_r1_s.jpg)
Rusiya prezidenti Vladimir Putin ilə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev arasında telefon danışığı olub. Bu barədə Kremlin rəsmi saytında məlumat yerləşdirilib.
Məlumatda deyilir ki, liderlər Rusiya prezidentinin Azərbaycana ötənhəftəki səfərinin uğurlu nəticələrindən məmnunluq bildiriblər. Qeyd ediblər ki, danışıqlar zamanı əldə olunan razılaşmaların ardıcıl gerçəkləşdirilməsi Rusiya-Azərbaycan arasında müttəfiqlik və tərəfdaşlıq əlaqələrinin daha da dərinləşməsinə töhfə verəcək.
Kreml bildirir ki, Cənubi Qafqazda mövcud vəziyyətin fərqli aspektləri, o cümlədən Azərbaycan-Ermənistan sülh sazişinin hazırlanması, sərhədin delimitasiya və demarkasiyası, iki ölkə arasında nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması müzakirə edilib. Rusiya tərəfi Bakı və Yerevan arasında uyğun qarşılıqlı məqbul qərarların hazırlanmasına mümkün töhfəni verməyə hazır olduğunu vurğulayıb.
+++
Azərbaycan Prezidenti Mətbuat xidmətinin məlumatına görə, telefon danışığı zamanı Azərbaycanın Qərb rayonları və Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat dəhlizinin açılması ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb.
Tərəflər həmin yolun Ermənistanın Sünik bölgəsindən keçməsini nəzərdə tutur. Rusiya orada yola onun nəzarət etməsini istəyir, amma Ermənistan buna qarşıdır. Ermənistan hökumətinin fikrincə, bu yol onun suverenliyinə xələl gətirməməlidir.
+++
Rusiya prezidenti avqustun 18-19-da Bakıda səfərdə olub. O, səfər zamanı demişdi ki, Ermənistan və Azərbaycana sülh müqaviləsinin imzalanmasında, sərhədin delimitasiyasında kömək göstərə bilər. Sonradan Putin avqustun 23-də Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla telefon söhbətində oxşar fikirlər səsləndirib.
Azərbaycan 2020-ci ildə 44 günlük müharibə, 2023-cü ildə birgünlük əməliyyatla Qarabağ üzərində nəzarətini, ərazi bütövlüyünü bərpa edib. Amma tərəflər sülh sazişi imzalamayıb, sərhədlər demarkasiya olunmayıb. Son illər həm Rusiya, həm də Qərbin vasitəçiliyi ilə sülh danışıqları aparılıb.
Hesabat: 'Bir ildə siyasi məhbusların sayı 100-dən çox artıb'
![Azərbaycanda siyasi məhbus sayılan şəxslərlə bağlı vahid siyahı yoxdur.](https://gdb.rferl.org/01000000-0aff-0242-dca9-08db8240ade8_w250_r1_s.jpg)
Azərbaycanda son bir ildə - 2023-cü il iyulun 31-dən 2024-cü il iyununa kimi siyasi məhbusların sayının 100-dən çox artdığı bildirilir.
Bu barədə Siyasi Məhbusların Monitorinqi Mərkəzinin "Hüquqi Azərbaycan" hesabatında bəhs edilir.
"Hazırda cəzaçəkmə yerlərində siyasi motivlərlə həbs olunan ən azı 303 nəfər saxlanılır", - hesabatda əlavə edilir.
Hesabatda vurğulanır ki, "siyasi məhbusların əksəriyyəti dindarlardır, lakin son bir ildə həbs olunan fəalların və jurnalistlərin sayı kəskin şəkildə artıb".
2024-cü ilin mayında Azərbaycan prezidenti 154 nəfərin əfv edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb. Lakin bu sərəncam siyasi məhbus siyahılarında yer alan heç bir şəxsə şamil edilməyib.
Siyasi Məhbusların Monitorinq Mərkəzini 2014-cü ilin oktyabrında bir qrup keçmiş "vicdan məhbusu" yaradıb.
Hələlik, hesabata rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.
Azərbaycanda siyasi məhbus sayılan şəxslərlə bağlı vahid siyahı yoxdur. Bir sıra hüquq müdafiəçilərinin hazırladıqları belə siyahılarda 300-dən, bəzilərində isə hətta 100-dən az məhbusun adı yer alır.
Təkcə ötən ilin noyabrından başlayaraq Azərbaycanda qruplar halında 20 civarında jurnalist, ictimai fəal qaçaqmalçılıq ittihamı ilə həbs edilib. Amma onların hamısı ittihamla razılaşmır, bunu peşə fəaliyyətləri və siyasi sifariş ilə izah edirlər. Sonradan onlardan bəzilərinin ittihamı hətta ağırlaşdırılıb.
Azərbaycan rəsmiləri isə ölkədə siyasi məhbusların olması ilə bağlı deyilənləri qəbul etmirlər. Onların vurğulamasına görə, siyasi məhbus siyahılarında yer alan şəxslər sırf törətdikləri əmələ görə məsuliyyətə cəlb ediliblər.
Azərbaycanda son aylar jurnalist və fəalların artan həbsi ilə bağlı Avropa İttifaqının açıqlamasına Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyindən belə cavab vermişdilər: "Azərbaycanda hər hansı bir vətəndaşın siyasi əqidəsinə, fikirlərinə görə təqib olunduğu, özlərini jurnalist və ya hüquq müdafiəçisi kimi təqdim edən şəxslər barədə cinayət işlərinin siyasi motivli olduğuna dair fikirlər kökündən yanlışdır".
Deputatlığa namizəd Nəsiman Yaqublu seçicilərlə görüşdən qayıdanda həlak olub
![Nəsiman Yaqublu](https://gdb.rferl.org/B5709460-8738-42A1-8457-3F472BC4CC3A_cx0_cy1_cw0_w250_r1_s.jpg)
Dünən, avqustun 25-də Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi, deputatlığa namizəd Nəsiman Yaqublunun avtomobil qəzası nəticəsində öldüyü açıqlanıb.
Qəzanın onun namizəd olduğu 125 saylı Zəngilan-Qubadlı seçki dairəsinin seçiciləri ilə görüşmək məqsədilə Zəngilan rayonuna etdiyi səfərdən geri dönərkən Cəbrayıl rayonu ərazisində baş verdiyi bildirilir.
Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) Mətbuat xidmətinin məlumatına görə, N.Yaqublu idarəetməni itirərək maşını yol kənarına aşırıb: "Nəsiman Yaqublu müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alaraq xəstəxanaya çatdırılıb. Tibbi müdaxilələrə baxmayaraq onun həyatını xilas etmək mümkün olmayıb. Faktla bağlı araşdırma aparılır".
Müsavat: “Müəmma var”
Ölümlə bağlı onun ailəsi hər hansı açıqlama yaymayıb.
Üzv olduğu Müsavat Partiyasından isə bildiriblər ki, ölümdə müəmmalar var.
"Çünki dümdüz yolda qəza niyə olmalıdır? Nəsiman bəy də gənclikdən maşın sürən bir adam olub. İkinci məsələ ondan ibarətdir ki, qəzaya düşəndən sonra o, xəstəxanaya çox gec çatdırılıb", - deyə partiyadan qeyd edib.
Partiyadan vurğulayıblar ki, qəza Cəbrayıl rayon ərazisində baş verib:
“Orada xəstəxana olmadığı üçün onu gətiriblər Füzuliyə. Hadisə yerindən xəstəxanaya qədər yarım saatlıq yoldur. Amma Nəsiman bəy xəstəxanaya təxminən 1 saat 20 dəqiqədən sonra çatdırılıb. Ona görə də ölüm səbəblərinin araşdırılması çox vacibdir".
Lakin partiyadan bu deyilənlərə, rəsmi qurumlardan, hələlik, münasibət öyrənmək mümkün olmayıb.
Artıq Nəsiman Yaqublunun ölümü ilə bağlı cinayət işi başlanılıb.
Cəbrayıl Rayon Polis Şöbəsində Cinayət Məcəlləsinin 263.2-ci ( Yol hərəkəti və ya nəqliyyat vasitəsinin istismarı qaydalarının pozulması-ölümlə nəticələndikdə) maddəsi ilə istintaq aparılır.
Nəsiman Yaqublu kimdir?
N.Yaqublu 1962-ci il fevralın 22-də Zəngilan rayonunun Zəngilan kəndində doğulub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində təhsil alıb.
1983-cü ildə təhsilini davam etdirmək üçün Rusiyaya gedib və Sankt-Peterburq Universitetinin Jurnalistika fakültəsində oxuyub.
N.Yaqublu 1990-cı ildə stalinizmin qurbanları haqqında "Ağrılı ömürlər" kitabını, 1991-ci ildə isə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və onun yaradıcısı olan Məhəmməd Əmin Rəsulzadə haqqında əsərini nəşr etdirib.
2001-ci ildə "Azərbaycan Milli İstiqlal mübarizəsi və Məhəmməd Əmin Rəsulzadə" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını, 2014-cü ildə "Azərbaycan milli istiqlal mücadiləsi və mühacirət mətbuatı" mövzusunda doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib.
O, 1993-cü ildən Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsində baş müəllim olaraq fəaliyyət göstərib.
N.Yaqublu namizədliyini müxalifətdə olan Müsavat Partiyasindan vermişdi.
Xatırlatma
Azərbaycanda sentyabrın 1-də növbədənkənar parlament seçkiləri keçiriləcək.
Seçkilərin bu ilin noyabrında keçiriləcəyi gözlənirdi. Hakim Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) həmin ay ölkədə BMT-nin iqlim konfransının (COP29) keçiriləcəyini səbəb göstərərək parlamentin vaxtından əvvəl buraxılması təşəbbüsü ilə çıxış edib. Təşəbbüs parlamentdə qəbul edilib.
Bundan əvvəlki parlament seçkiləri də Azərbaycanda növbədənkənar olub. Onda parlament seçkilərinin önə çəkilməsi "prezidentin apardığı islahatlarla ayaqlaşmaq istəyi" ilə izah edilmişdi.
Bir sıra müxalifət partiyaları isə bəyan etmişdi ki, hakimiyyət seçkiləri önə çəkməklə onu tələsik saxtalaşdırıb.
Qardaşı: 'Ələsgər Məmmədliyə cərrahi əməliyyat lazımdır'
![Media huquqları üzrə ekspert, hüquqşünas Ələsgər Məmmədli](https://gdb.rferl.org/09470000-0a00-0242-7475-08da4de600b0_cx0_cy3_cw0_w250_r1_s.jpg)
Qardaşı Nəsimi Məmmədli bildirir ki, həbsdə olan "Toplum" internet televiziyasının təsisçisi Ələsgər Məmmədliyə cərrahi əməliyyat lazımdır.
N.Məmmədli deyir ki, bu gün, avqustun 26-da Ə.Məmmədli ilə telefonla danışıb: "Boğulma halları qalıb və bu məsələdə heç bir pozitiv dinamika yoxdur. Qalxanabənzər vəzində olan şiş cərrahi əməliyyatla götürülməlidir. Amma indiki şəraitdə bu, təəssüf ki, məqsədəuyğun deyil".
Onun sözlərinə görə, həmin şişin olması qardaşının səhhətinə ciddi ziyan vurur: "Qan təzyiqi yenə gah yuxarı qalxır, gah aşağı enir, qardaşım başağrısından əziyyət çəkir".
Qardaşının bu açıqlamasına, hələlik, rəsmi qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb.
Yaxınları bundan əvvəl də bir neçə dəfə Ə.Məmmədlinin səhhətindən narahat olduqlarını açıqlayıblar.
Ə.Məmmədli bu il martın 8-də həbs olunub. Xətai rayon Məhkəməsi onun barəsində 4 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçib. Daha sonra qətimkan tədbirinin müddəti daha 3 ay uzadılıb.
Ə.Məmmədli Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2 (qaçaqmalçılıq - qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədildikdə) maddəsi ittiham olunur. O, özünü təqsirli bilmir və həbsini peşə fəaliyyəti ilə əlaqələndirir.
Xatırlatma
Ümumilikdə ötən ilin noyabrından başlayaraq Azərbaycanda qruplar halında 20 civarında jurnalist, ictimai fəal qaçaqmalçılıq ittihamı ilə həbs edilib. Amma onların hamısı ittihamla razılaşmır, bunu peşə fəaliyyətləri və siyasi sifariş ilə izah edirlər. Sonradan onlardan bəzilərinin ittihamı hətta ağırlaşdırılıb.
Yerli hüquq-müdafiə təşkilatlarının hazırladıqları siyahılara görə, hazırda Azərbaycan həbsxanalarında 250-300 siyasi məhbus var. Rəsmilər isə, bir qayda olaraq, vurğulayırlar ki, ölkədə heç kim sırf peşə fəaliyyəti ilə bağlı, siyasi əsaslar ilə həbs edilmir.
AzadlıqRadiosunu Rusiya hökuməti "arzuolunmaz təşkilat" elan edib
Əgər siz Rusiyadasınızsa, bu ölkənin pasportunu daşıyırsınızsa, yaxud orada daimi yaşayan, amma vətəndaşlığı olmayan şəxssinizsə, nəzərə alın- məzmunumuzu paylaşdığınıza, bəyəndiyinizə, şərh yazdığınıza, bizimlə əlaqə saxladığınıza görə cərimə və ya həbslə üzləşə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat üçün bura klikləyin.